Tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst vanavond in het gemeentehuis, heeft burgemeester Marco Oosterwijk de aanwezigen toegesproken. Hij deed dat – zoals we van hem kennen – op inspirerende wijze. Hierna de letterlijke tekst van zijn toespraak.

“Als ik het woord: ‘Mand’ zeg, dan zijn er ongetwijfeld veel van u die dat internetfilmpje kennen. Een lang antwoord over een bijzonder mandje moet iemand op verzoek van de interviewer steeds korter maken. Om het uiteindelijk terug te brengen tot de essentie in steeds kortere samenvatting: mand! Doe ik dat bij mijn nieuwjaartoespraak, dan is dít het woord wat moet blijven hangen: ‘waardevol’. Alleen dát woord. Omdat het wat mij betreft de kern is van wat belangrijk is in 2026: WAARDEVOL. Als kernwoord van mijn bedoelde volzin: “Ik vind u en jou, Ridderkerkers, door alles wat u doet, met en voor elkaar, van grote waarde!”

Waardevol is uw aanwezigheid bij de start van het nieuwe jaar 2026, hier in Ridderkerk. Van harte welkom; fijn dat u er bent! U kwam zojuist door een witte wereld over een rode loper binnen. Het is een blijk van erkenning vanuit het gemeentebestuur aan u allen die Ridderkerk iedere dag een beetje mooier en beter willen maken. Daarom staat op het kleine kadootje wat u meekrijgt “Je bent van grote waarde!”. Dáár wil ik het met u kort over hebben bij het begin van 2026.

Aanstaande mei 2026 hoop ik alweer drie jaar uw burgemeester te zijn; ben ik halverwege mijn termijn van zes jaar. Het zijn tot op heden waardevolle jaren. Jaren waarin ik echt van u onder de indruk ben geraakt. Het werkt twee kanten op: ik ben een Ridderkerker, Ridderkerk zit in mij. Want er is zoveel moois in Ridderkerk. Waar mensen voor elkaar zorgen, maar er ook met elkaar voor zorgen dat Ridderkerk een fijn dorp is door activiteiten te organiseren voor jong en oud. Straks krijgen we daar een mooie inkijk van bij de uitreiking van de Vrijwilligersprijzen 2025. Hoe we Ridderkerk met elkaar waardevol maken is in heel veel situaties te danken aan zoveel inzet, betrokkenheid en passie van heel veel Ridderkerkers. Heel veel dank daarvoor! U bent een gewaardeerd dorpsdoener! Jij bent van grote waarde: het is het mooiste lokale compliment wat je elkaar kunt maken!

Het begin van 2026 verliep in Ridderkerk op een manier die onderscheidend was van een groot deel van de regio. Het aantal situaties dat inzet vroeg van politie, brandweer en ambulance was beperkt. In Ridderkerk géén geweld tegen hulpdiensten; gelukkig niet! Ik zeg daarom dankjewel tegen Ridderkerk en haar inwoners. Ik ben er blij mee en trots op. Want het is onverteerbaar wat ook in onze regio is gebeurd. Het kán niet zo zijn dat zij die voor ons en onze veiligheid zorgen, doelwit zijn als ze hulp willen verlenen of orde willen bewaren. Tegen de mensen in uniform en overheid zeg ik het hier: je bent van grote waarde. Want ook op deze onacceptabele manier echoot Ridderkerk in 2025 bij mij nog na. Te vaak worden medewerkers van onze gemeente Ridderkerk op een lelijke manier behandeld en bedreigd. DIT. KAN. NIET. Als burgemeester laat ik zulk gedrag niet zomaar gebeuren. Aanspreken zal ik altijd en aangifte doen waar nodig. Want ik sta voor onze medewerkers en hulpdiensten, zo ook college en gemeenteraad. Juist omdat het echte Ridderkerk mij en ons waardevol is…

U kent de zin wellicht die als keerzijde van de medaille geldt: “Alles van waarde is weerloos”. Het is een beroemde dichtregel van Lucebert uit zijn gedicht ‘De zeer oude zingt’ uit 1954. Het betekent dat de meest waardevolle zaken vaak tekort wordt gedaan. Dat daarmee ineens iets uit je handen kan vallen als we er onzorgvuldig mee omgaan. Scherven overblijven die zich niet laten lijmen. Het is kostbaar dat de zojuist genoemde zin een vervolgzin heeft, namelijk: “Alles van waarde is weerloos, wordt van aanraakbaarheid rijk”. Het is mijn vertaling dat we in Ridderkerk een flinke verantwoordelijkheid hebben, ook in 2026.

Laat het onze wens en opstelling zijn voor 2026 dat we wat kwetsbaar is in Ridderkerk aanraken. Aanraken door wat mis is niet zonder woorden te laten. Aanraken door stem te geven aan iemand die zelf geen woorden kan vinden. Aanraken door te staan voor wat niet verloren mag gaan. Aanraken door stil te staan bij iemand die langs de weg ligt. U kent wellicht goed of van horen zeggen dat aloude verhaal van de barmhartige Samaritaan. Een man lag langs de weg, beroofd en gewond. Velen van de oorspronkelijke landbewoners met vooraanstaande functies liepen langs hem heen, hechten geen waarde aan hem. Hij was van hun eigen volk, sprak hun eigen taal, was niet anders in van alles en nog wat. Toch… niet gezien, niet gewaardeerd. Maar juist degene van wie hij niets verwachtte, die Samaritaan dus, vreemdeling, gaf hem alles: aandacht, zorg, eten, liefde. Menselijke waardigheid die in Ridderkerk niet of onverwacht wél een gezicht krijgt… Elkaar aanraken doe je met je hart. Het zijn soms onuitgesproken woorden die blijken uit daden. Sommige verhalen van lang geleden hebben een grote actuele lading. Zo ook dit verhaal.

En daarom zeg ik tegen Ridderkerkers die het nooit tegen zich horen zeggen: je bent van grote waarde! U die oud bent, wellicht eenzaam woont in de wijk. Aan wie voorbij wordt geleefd terwijl u zoveel te bieden heeft. Jij bent van grote waarde, die van ver komt en je best doet zonder dat iemand erop let, terwijl je zoveel te bieden hebt. Jij, die boos bent op de overheid en samenleving omdat je teleurgesteld bent tot op je bot, afgehaakt bent, terwijl je zoveel te bieden hebt. Jongen, meisje van net 15 jaar die het merkt aan alles: kan ik er wel zijn, hoe kansrijk ben ik eigenlijk? Je dromen, idealen en ideeën niet kwijt kunt, terwijl je zoveel te bieden hebt? Je bent van grote waarde! Het is belangrijk dat we leren op een andere manier te durven kijken naar Ridderkerk. Vooral naar wat we hebben en wie we hebben! Dat levert maatschappelijke weerbaarheid op. Minder voorbij rennen aan en meer stilstaan bij… Probeer het prachtige van een schilderij maar eens in je oog te vangen als je eraan voorbij rent. Kansloos! Je bent van grote waarde: dat tegen iemand zeggen doet een oud hoofd omhoog veren, laat een jongen of meisje ineens stilstaan, maakt een teleurgesteld iemand weer een beetje blij.

‘Je bent van grote waarde’: het klinkt qua intentie en bedoeling indringend door vanuit artikel 1 van onze Grondwet. We zien elkaar als waardevol medemens, ongeacht je godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht, handicap, seksuele gerichtheid of welke andere grond ook. Ook dat wil ik nog maar eens nadrukkelijk onderstrepen.

Weerbaarheid! Het woord viel al even. De envelop met goedbedoelde adviezen is op iedere deurmat gevallen. Denk vooruit! Voor als de stroom uitvalt of iets anders wat we normaal vinden ineens niet meer betrouwbaar functioneert, van energie tot dijk. Het is oude wijn in nieuwe zakken. Want al vele tientallen, honderden jaren bereiden mensen zich voor op ramp, verstoring of iets wat erop lijkt. Dus het is kop in het zand of zintuigen open. Ik weet ook wel dat sommigen hun schouders ophalen of juist vinden dat dit onterechte bangmakerij met een dubbele overheidsagenda is. Ik wil het vooral in alle nuchterheid onder uw aandacht brengen. Niets moet en niemand moet wat. Het is vooral en alleen bedoeld als oproep om eigen verantwoordelijkheid te nemen en oog te hebben voor andere kwetsbaren die niet of moeilijk voor zichzelf kunnen zorgen. Denk met elkaar vooruit, geven samenkracht vorm. Als gemeente gaan we in 2026 hard aan de slag om als dichtnabije overheid invulling te geven aan onze verantwoordelijkheid, juist met oog voor hen die het sowieso al niet treffen. Daarmee is het weerbaarheidsvraagstuk nadrukkelijk geen nieuw overheidsspeeltje, maar vooral een uiting van zorg voor u, omdat u van grote waarde bent!

De waarde van Ridderkerk zit ‘m niet in alles blijven doen zoals we het deden. Als Rembrandt zou blijven schilderen als zijn voorgangers en niet zijn totaal vernieuwende schildertechniek zou hebben gebruikt, dan zou Rembrandt nooit zijn opgevallen. Tegelijkertijd is een samenleving gebaat bij langere lijnen die voorbijgaan aan de waan van de dag, maar vormgeeft aan herkenbaarheid en betrouwbaarheid. Kortetermijndenken verwordt immers snel tot verwarring en een samenleving op drift. Dit jaar is verkiezingsjaar. Ik zeg het tegen iedereen, maar zeker ook de 50,3% die niet ging stemmen in 2022. Geef met je stem kleur aan Ridderkerk. Er valt genoeg te kiezen en je stem uitbrengen is waardevol. Kiezen voor verandering of juist je stem laten klinken over het behoud van iets heel belangrijks in Ridderkerk. Hoe dan ook, laat Haagse teleurstelling niet omslaan in Ridderkerkse apathie. Gebruik je stem op 18 maart 2026!

Je bent van grote waarde! Het is soms best lastig om daar praktisch mee om te gaan. Zomaar op iemand afstappen is best eng. Van oud naar jong, of jong naar oud. Van buur naar buur of naar iemand aan de andere kant van Ridderkerk. En toch…het is echt nodig mensen. Zeg het precies zó of in je eigen woorden tegen iemand die je kent. Of juist tegen iemand die je niet kent maar iets bijzonders doet: “je bent van grote waarde”. Opstaan in Ridderkerk heeft niet altijd met iets groots van doen. Vaak zijn kleine initiatieven zo enorm belangrijk. Een pannetje soep en een kopje aandacht doet zo goed. Ik noemde ze al eerder: dorpsdoeners. We hebben er veel van en ik waardeer ze zeer. Maar zie ze naast dorpsdoener ook als voordoener. Waardoor je zelf geïnspireerd en enthousiast raakt. Dorpdoeners als voorbeeld dat doet volgen. Want er is in Ridderkerk teveel armoede. Want er is in Ridderkerk teveel eenzaamheid. Want er is in Ridderkerk… U kunt het zelf ook invullen. Het is de kunst om met elkaar een nieuwe Ridderkerkse werkelijkheid te durven maken. Niemand heeft het excuus dat hij of zij dat niet kan, want ik zei het al: het geheim ligt in de kleine dingen besloten. Het komt aan op willen. Hoe wil ik iemand laten blijken dat hij of zij van grote waarde is?!

We gaven elkaar bij binnenkomst op de nieuwjaarsreceptie de hand. Zoals u deed bij uw familie, buren, vrienden en bekenden. Geef elkaar als waardevol medemens in 2026 wat meer een hand. Dan voel je dat een medemens het waard is, zie je elkaar ineens anders, merk je dat je samen zoveel meer bent.

In mijn eerste nieuwjaarstoespraak voor 2024 zei ik dat we alleen vitaal blijven als we iedere keer weer een nieuwe impuls geven aan de Ridderkerkse samenkracht. Vorig jaar was de betekenis van vrijheid het hoofdthema en gaf ik aan dat Ridderkerk kan groeien en bloeien juist vanwege die vrijheid. Ik hoop volgend jaar terugkijkend te kunnen zeggen: u en jij was in 2026 van grote waarde! Ridderkerk heeft onderling mooie stappen gezet.

Ik wens u en jou namens het gemeentebestuur een waardevol 2026 toe. Een jaar vol liefde, geluk, gezondheid, saamhorigheid en Gods zegen. Dankuwel!"

Marco Oosterwijk

Burgemeester Ridderkerk

5 januari 2026