Voetbal is ijdelheid en kan, als je het actief of passief beleeft, veel plezier verschaffen. We moeten er dus voorzichtig mee omgaan. Helaas leidt voorzichtigheid vaak tot conservatisme en dat wordt op den duur funest.

Onsportieve 'grens'
Na het paas-klaverjastoernooi van mijn voetbalclub SDV was het te doen gebruikelijk om een aantal eieren tegen de ruiten van de buren (Hermandad) te gooien.* Niet zozeer omdat we een hekel aan de politie hadden, maar omdat we één persoon verafschuwden.

Al onze elftallen moesten in de competitie wel een keer tegen de buren en dan stond altijd dezelfde grensrechter langs de lijn: een rijzige, grijze brigadier van politie. Iedere aanval van de tegenpartij vlagde hij zonder aarzelen wegens buitenspel af. De bal rolde nog maar net over de middellijn of hij stond al met zijn vlag omhoog.

Op een gegeven moment heeft ook de scheidsrechter het door, maar dan zijn er al heel wat veelbelovende aanvallen onterecht onderbroken. Eén keer waarschuwde ik onze brigadier al voor de wedstrijd om zijn onsportieve gedrag niet te vertonen. Toen hij het toch deed, sprak ik hem aan: "Zeker je opleiding in Schalkhaar gehad? Je staat zo graag met je rechterarm omhoog." Een Godwin avant la lettre (je bent historicus of je bent het niet). Mijn opmerking trof doel, want hij gooide zijn vlag naar mijn hoofd.

Ergerniswekkend
Het laatste WK zorgde weer voor veel buitenspelophef. Is het buitenspel als je teen een halve centimeter verder naar voren steekt of je elleboog? Wat als bij de verdediger de buik net iets verder naar voren komt dan die van de aanvaller, maar zijn voeten niet? Daarbij zijn niet alle VAR-scheidsrechters even consequent.

Wanneer verlaat de bal precies de voet van de speler die een pass geeft? Het gaat om tienden van seconden.

Kortom, een spel dat om miljoenen gaat, wordt bepaald door centimeters en tienden van seconden, terwijl juist het tempo het spel mede bepaalt. De VAR, die de problemen moet oplossen, veroorzaakt ze juist. Daarbij is iedereen er ondertussen getuige van geweest dat de VAR soms grote overtredingen niet ziet, maar bij vermeend buitenspel graag op iedere slak zout legt. Een paradijs voor mierenneukers.

Daarnaast is spontaan juichen na een doelpunt – toch een wezenlijk onderdeel van het spel – vervangen door kijken naar de grens- en scheidsrechter. Niet juichen als je het net hoort ritselen, maar pas als de scheids naar de middenstip wijst.

Buitenspel? Weg ermee!
Bij hockey kwam men al eerder tot de conclusie dat ergernissen en partijdige beslissingen tot een minimum beperkt moeten worden; de spelers lopen immers met een potentieel slagwapen in de hand. Daarom hebben zij waarschijnlijk de VAR ingevoerd en het buitenspel afgeschaft.

Dat is dus ook voor het voetbal een oplossing. We hebben de VAR van hen overgenomen, waarom dan niet ook het afschaffen van buitenspel? De voordelen zijn legio. Het veld wordt groter als men een balletje gaat afwachten, zodat ook verdedigers moeten achterblijven. Hierdoor ontstaat meer ruimte voor vloeiend veldspel. Daarnaast zullen er veel doelpunten vallen. De beste wedstrijden zijn immers de wedstrijden met de meeste goals. Veel mensen ergeren zich aan een 0-0-gelijkspel en zijn nog steeds laaiend enthousiast over de strijd om de derde plaats (6-4) op het WK.

Het is al jaren mijn stokpaardje en iedere keer als ik het introduceer, word ik meewarig aangekeken. "We doen het altijd al zo" is het enige argument.

Als dat het uitgangspunt is, zouden we nu nog in het stenen tijdperk leven. We passen ons voortdurend aan en veranderen waar nodig, maar hier is conservatisme troef. Niemand durft zijn vingers eraan te branden.

Wij staan bekend als een vooruitstrevend land op voetbalgebied. Laten we in ieder geval eens een paar oefenwedstrijden organiseren zonder buitenspel. Maar zelfs daaraan durft men niet.

Waarom? Niets te verliezen en veel te winnen.

* We zijn ermee gestopt toen bleek dat ze een schoonmaakbedrijf moesten inhuren om de ruiten weer schoon te krijgen. Het koekte aan!

** In de periode 1940-1945 werden in Schalkhaar met de NSB sympathiserende politieagenten opgeleid.